Bu bölümün en dikkat çeken kabartmaları ise Kuretler Caddesi'nin her iki girişinde de yer alan her zaman kanatlı ayakkabılarıyla resmedilen Hermes ve karşısında zafer tanrıçası Nike kabartması (soldaki fotoğraf). Sağda ise iki katlı yaplan Traian Çeşmesi görülüyor.

Caddeden aşağı doğru inmeye devam ederken sol tarafta Yamaç Evler (sayfanın sonuna bakın), sağ tarafta ise Hadrian Tapınağı karşımıza çıkıyor. Tapınak, üzerindeki taş işlemeleriyle dikkat çekiyor, duvarlarında Efes'in kuruluşunu resmeden kabartmalar da yer alıyor ki, o da şöyledir: Atina kralı Kodros'un cesur oğlu Androklos, Ege'nin karşı yakasını keşfetmek ister. Önce, Delfi kentindeki Apollon Tapınağı'nın kahinlerine danışır. Kahinler ona, balık ve domuzun işaret ettiği yerde bir kent kuracağını söyler. Androklos bu kehaneti düşünerek Ege sularına yelken açar. Küçük Menderes Nehri'nin ağzındaki körfeze geldiklerinde karaya çıkmaya karar verirler. Ateş yakarak tuttukları balıkları pişirirlerken çalıların arasından çıkan bir yabandomuzu, balığı kaparak kaçar. İşte kehanet gerçekleşmiştir. Böylece Androklos, burada bir kent kurmaya karar verir.

Caddeden aşağı doğru inerken sağ tarafta Traian Çeşmesi ile Hadrian Tapınağı arasında büyük bir hamam kompleksi yer alıyor. Şehrin zenginlerinin gittiği, ortasında fıskiye benzeri bir yapı olan bölüm, çok dikkat çeken ve ne olduğu anlaşılınca gülüşmelere neden olan bir alan. Çünkü fotoğrafta görülen alan, hamamın tuvaleti. Burası daha çok U şeklinde bir toplantı mekanı gibi görünse de tuvalet olarak kullanılıyormuş. Zemin mermer olduğundan (dolayısıyla soğuk) zenginler, önce kölelerini gönderip mermeri ısıtmalarını (kuşkusuz oturarak) istiyorlarmış. Önlerindeki kanaldan da su akarmış.

Hamam kompleksinden çıkıp mermer caddeye doğru giderken sol tarafta kalan kapının arka bölümünde henüz hiç kazı yapılmamış, yol sağ tarafa ya da kütüphaneye doğru ilerliyor (Bu noktada verilen kısacık serbest zaman içinde -20 dk-koşarak geri dönüp Yamaç Evler'e gidiyorum ama burayı anlatmayı en sona bırakıp kaldığım yerden devam ediyorum). Sağdaki fotoğraf, ticaret agorasına girişteki süslü kapı Mazeus-Mithridates kapısı. İmparator Augustus'un kölesi olan ve sonra azad edilen iki köle tarafından yaptırılmış.

Ve işte Efes deyince akıllara ilk gelen görüntü: Celcius Kütüphanesi, tüm görkemiyle karşımızda. İki katlı kütüphanenin ön yüzü restorasyonlar sonunda ayağa kaldırılmış ki bu görüntü tüm Türkiye tanıtım filmlerinde de karşımıza çıkar. M.S.135 yıllarında Julius Celcius Halemaeanus adına, oğlu Julius Agiula tarafından Romalı Mimar Vitruoya’ya yaptırılan kütüphane, 15 metre yüksekliğinde tek bir salondan oluşuyor. Girişte 4 kadın heykeli var, (orjinalleri Viyana'da müzede) bunlar Celcius'un karakterini betimleyen, aynı zamanda Efes halkına da öyle olmalarını öğütleyen heykeller. Bilgi, akıl, kader, erdem öğelerini sembolize ediyor. Kütüphanenin karşısındaki hamam kompleksinin devamında yer alan Aşk Evi'ne, kütüphanenin altından bir gizli geçit olduğu söyleniyor:)) M.S. 1 yy.'a tarihlenen bu ev, ana bir hol ve bu hole açılan bir çok odadan oluşuyor. Aşk Evi’nde bulunan mozaik kız portrelerinin bu evde çalışan kızlara ait olduğu tahmin ediliyormuş.

Şimdi mermer caddede yürüyoruz. Burası ticaret agorasının paralelindeki cadde. Yan yana dükkanların yer aldığı, dorik tarzdaki sütunlarla çevrili oldukça geniş bir alana sahip olan agora, en net buradan görülebiliyor (soldaki fotoğraf). Bu caddenin zemininde, mermere bir resim kazınmış. Sağdaki fotoğrafta görülen bu resim, bilinen en eski reklam, tiyatronun karşısında yer alan Aşk Evi'nin bir reklamı. Reklamda sol ayak, bir kadın başı ve bir yazı görünüyor. Sol ayak, yolun solunda anlamında, kadın başının yanında "seni orada bekliyorum" gibi anlamı olan bir yazı varmış. Reklamı geçtikten sonra kentin en görkemli yapılarından biri olan tiyatroya doğru ilerliyoruz.

Şehrin tiyatrosu tipik bir Roma tiyatrosu, yaklaşık 25 bin kapasiteli, basamaklarında durup sahneye bakıyoruz, aşağıda başka bir grup bağırarak sahnenin akustik gücünü denetliyor. Her yerden sahnenin görülebilmesi için çok dik basamaklara sahip. Tiyatroyu bütünüyle görebilmek ve fotoğraflayabilmek için ilerleyip limanlar tarafında durup bakıyoruz. Bu noktadan çok daha etkileyici görünüyor.

Efes’teki ilk arkeolojik kazılar British Museum adına J.T. Wood tarafından başlasa da halen Avusturya Arkeoloji Enstitüsü 1954'ten beri aralıksız çalışmalara devam ediyor. Ayrıca, Efes Müzesi de T.C. Kültür Bakanlığı adına kazı, restorasyon ve düzenleme çalışmalarını sürdürüyor. Bakalım Efes'ten daha neler çıkacak?