Kariye Müzesi

İstanbul’un Fatih ilçesinde Edirnekapı surlarının yakınında daracık sokakları ve eski evleriyle Kariye semti yer alır. Yabancı turistlere sıkça rastlanan bu sokaklarda Kariye Müzesi tabelalarını takip ederseniz minik ve sevimli bir meydana varırsınız.

Kariye'de Evler Kariye'de Evler
Meydanın ortasındaki eski İstanbul evlerinden örnekler, hediyelik eşya dükkanları ve kafelerin etrafını sardığı, dışarıdan bakıldığında tuğla duvarlarıyla oldukça sade bir görüntüsü olan bu yapı Kariye Müzesi’dir. Yüzyıllara dayanan geçmişinde birçok defa onarımlardan geçmiş, Bizans döneminde Hz. İsa’ya adanan bir kilise iken İstanbul’un alınmasından sonra 1511’de camiye çevrilmiştir. Ayasofya Müzesi’nden sonra en önemli Bizans yapısı olan Kariye, 1948 yılından beri de müze olarak kullanılmaktadır.
Kariye Müzesi Kariye Müzesi
Mimari olarak sadeliğiyle pek mütevazi görünen yapının içine girip oldukça görkemli mozaik ve fresklere sahip bir sanatsal zenginlikle karşılaşınca eski Bizans kilisesinden etkilenmemek mümkün değil. Bu mozaik ve fresklerin nasıl olup da bu kadar canlı kaldığına şaşırsak da bunun bir şekilde camiye çevrilmesinin bir sonucu olduğunu öğreniyoruz. Mozaik ve freskleri sökmesinin zor olacağından sanırım üzerleri tahta kepenkler ve badana ile örtüldükten sonra cami olarak kullanılmış. 1948 yılında Amerikan Bizans Enstitüsü’nün yaptığı çalışmalar sonunda kepenkler ve badana kaldırılarak Bizans resim sanatının son dönemine ait (14. yy.) bu muhteşem, son derece canlı, renkli ve etkileyici kilise içi ortaya çıkmış.

Dışarıdan bakıldığında son derece sade olan bu kubbelerin iç kısmı canlı mozaiklerle donatılmış. 12 dilime ayrılan kubbe içinde ortada Meryem ile çocuk İsa ve her bir dilimde de 12 melek yer alıyor. 

Kariye Müzesi Kariye Müzesi
Mozaik ve fresklerde dış bölümde Hz. İsa’nın hayatı, iç bölümde ise Meryem’in apokriflerden alınan hayatı ile ilgili sahneler kronolojik bir sırayla yer alıyor (Apokrif: Otoritelerce doğruluğu kabul gören dini metinlerin ve kitapların parçası olmayan metin). Meryem ve Hz. İsa’nın yan yana büyük bir duvarda yer alan aşağıdaki mozaikleri biraz hasar görmüş olsa da yine de iki karakteri oldukça güzel resmetmiş.

Kariye Müzesi Kariye Müzesi Kariye Müzesi Kariye Müzesi
Aşağıdaki fotoğrafta yine dini metinlerden bölümler mozaiklerle anlatılmış.

Kariye Müzesi Kariye Müzesi
Soldaki fotoğraftaki görüntü ise kiliselerde sıkça rastlanan Pantokrator İsa mozaiğidir. Hz. İsa’nın sağ eliyle takdis işareti yaptığı ve sol eliyle de kitabı (yeni ahit) tutmasına Ortodoks ikonografide “Pantokrator İsa” deniliyor. Pantokrator sözcük olarak da evrenin efendisi anlamını taşıyor.

Kariye Müzesi

 Kariye Müzesi

Soldaki fotoğraf ise müzenin en önemli fresklerinden biri. Diriliş (anastasis) sahnesinin en canlı, günümüze kadar gelmiş en güzel örneklerinden biri. Sağdaki fotoğraf mermer salondan bir görüntü.

  Diriliş (Anastasis)Sahnesi

Kariye Müzesi

Kariye Müzesi, ülkemizin en çok ziyaret edilen müzelerinden biri. Bu ülkede yaşayan bizler pek rağbet etmesek de bu sayı yabancı turistlerden dolayı artıyor. Eski bir Bizans kilisesi olsa da artık ülkemize ait bir kültür hazinesi olan bu etkileyici müzeyi görmek için bir hafta sonunu ayırabilirsiniz (Çarşamba günleri dışında her gün 09.00-16.00 saatlerinde ziyarete açık). Bana kalırsa bu sanatsal zenginliğe hayran olmamak imkansız ve hatta bir kere görmek bile yetmez.

Yazı ve fotoğraflar: Derya Çölaşan

Gezi Tarihi: 22 Şubat 2009

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.You can leave a response, or trackback from your own site.
One Response

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir