Zeyrek Sokakları

Unkapanı deyince aklına ilk ne geliyor? İMÇ ya da SGK Binası mı? Unkapanı Köprüsü’nden Saraçhane’ye giden caddenin (Atatürk Bulvarı) sol tarafını, yani İMÇ tarafını hemen hemen herkes bilir. Peki ya sağ tarafını? Belki de önünden defalarca geçip gittiğimiz, adını duyduğumuz, bildiğimiz; ama sokaklarında, yokuşlarında dolaşmadığımız İstanbul’un en eski semtlerinden biri Zeyrek… Bir o kadar şehrin göbeğinde, bir o kadar uzak şehirden… Birbirine yaslanmış, köhne evler arasında, çocukların sokaklarda gönüllerince oynadığı, mahalle kültürünü yaşatan ve insanın içini de burkan bir yer Zeyrek… Perişan halde, yıkıldı yıkılacak evler var; ama yenilenen ve ayakta durmaya çalışanlar da var. Tarihi Zeyrek Evleri Unesco’nun da koruma listesinde. Umutsuz değil yani…

Bizanslılar döneminde Pantokrator Manastırı‘nın burada yapılmasıyla gözde bir semt olmuş; İstanbul’un fethinden sonra da seçkin bir Müslüman mahallesi olmuş. İşte biz de, o manastırın önünden başlıyoruz dolaşmaya… Fetihten sonra camiye çevrilerek adı Molla Zeyrek Cami olmuş. Şimdilerde ise, kurtarılmaya çalışılan bir kültür mirası… Tadilatta…

Molla Zeyrek Cami tadilatta

Bulunduğu yer ise, İbadethane Sokağı. Sokağın girişinde üç katlı, ahşap bir ev girişi bekliyor.

İbadethane Sokağı

Sokağın devamında Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı’nın (TEGV) Zeyrek Öğrenim Birimi var. Gönüllülerle anket çalışması yapmak için gitmiştim daha önce. Çok ilginç, binanın içinde Bizans döneminden kalma bir sarnıç var. Binanın içinde bir kapıyı açınca sarnıcın olduğu alan karşımıza çıkıyor. Taş merdivenlerle iniliyor ve sahne gibi bir platform var. Burada Öğrenim Birimi’nin etkinlikleri de yapılıyor. Tarihle eğitim iç içe…

İbadethane Sokak'ta TEGV ve arkasında tadilattaki Zeyrek Cami

Bu sokağın arkasında ise, yani İbadethane Arkası Sokak‘ta karşımıza öyle bir yer çıkıyor ki Zeyrek’e olan umutları artırıyor. Adı Zeyrekhane; Fatih Belediyesi ve Rahmi Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı’nın ortak çalışmasıyla kurtarılmış bir bölge olmuş. Harap durumdaki manastır ve medresenin bir bölümü onarılarak harika bir mekan yapmışlar. İlk defa gittim ve çok beğendim.

Zeyrekhane girişi

Hava güneşli; ama soğuk ve rüzgarlı… Buna rağmen çay içmek için bahçesine oturmayı tercih ettik; çünkü müthiş bir manzarası var. Hemen arkada Molla Zeyrek Cami‘nin tadilatta olan kubbeleri görünüyor. Yaz aylarında bu bahçe, masalarla doluyordur herhalde.

Zeyrekhane

Bahçe, tepede olduğundan herhangi bir kazaya neden olmamak için her tarafı yüksek camlıydı. Manzarayı görmeye engel olmasa da fotoğraf çekerken yansıma yapıyordu tabi. Çok geniş bir bakış açısıyla en sağda Şehzade Camisi’nden sola doğru geldikçe Süleymaniye, Marmara, Galata, Haliç, Kasımpaşa…

Zeyrekhane'den şehre bakış (arkada Süleymaniye Cami)

Zeyrekhane'den şehre bakış

Bahçeden bakarken dikkatimizi çeken, hemen yandaki ahşap konak ise Arı Konak… Seminer, organizasyon vb. aktiviteler için kullanılabiliyormuş. Konağın ön tarafında ise bir türbe gördük, akın akın insanlar geliyor, dua ediyor.

Arı Konak

Zeyrekhane‘nin içine de girdik, içi de çok hoştu (Sadece 4 Japon turist vardı)… Duvarlardaki resimler, dekorasyon hepsi çok güzeldi. Tuvaletler çok özenliydi. Erkekler tuvaleti kapısında kırmızı fes; kadınlar tuvaleti kapısında süslü takunya… İçeride, sepetin içinde temiz havlular ve lavanta kolonyası…

Oğlumla ben bahçede, birer çay içtik, baba da kahve… İyi ki bir şeyler yiyelim dememişiz, zira sadece içeceklere 18 TL verdik, yemekleri düşünemiyorum. Üstelik çaylardan biri çok açık, paşa çayıydı. Pahalı olsa da, bu manzara ve harika mekanı görmek için Zeyrekhane kesinlikle gidilmeye değer.

Zeyrekhane'de Paşa'nın çay keyfi...

İlginç, biz tam çıkarken bir Japon aile geliyordu. Japonlar burayı merak ediyor demek ki. Neyse, biz Zeyrek sokaklarında dolaşmaya devam edelim. Yeni Akıl Sokağı‘yla Zeyrek Caddesi köşesinde restore edilmiş bir ev dikkatimizi çekiyor: Tillo Derneği yazıyor kapısında.

Yokuştan yukarı çıkarak Çırçır’a varıyoruz. Burada mahalle esnaflarının dükkanları var. Terzi, eczane, fırın, bakkal… Ve buradan da Haydar Caddesi‘ne dönüyoruz. Bu cadde boyunca hem çok eski virane evler hem de yenilenmiş evler görmek mümkün. Kapkara ahşap evlerden çıkan soba boruları ve dumanları…

Zeyrek Evleri

Zeyrek Evleri -kolaj-

Haydar Caddesi’nden Mehmet Zeyrek Paşa Sokağı‘na girip yokuş aşağı evlere baka baka yürüyoruz. Zeyrek sokaklarındaki evlerin duvarlarındaki yazılar dikkatimi çekiyor. Askere giden gençler yazmış: “Aramasın artık gözler, … şimdi asker”; aşık bir genç Arı Konak’ın arka duvarına yazmış: “Başkalarının yedeği olacağına bu serserinin bir tanesi ol” vb. özlü (!) sözler duvarlarda yıllardır duruyor. Bu sokağın sonunda karşımıza çıkan Arı Konak’ın arkadan görünümü. Yanındaki yokuştan inerek biz de türbenin olduğu yere gittik. Kapıdaki tabelaya göre, burada İstanbul’un üç büyük evliyasından biri olan, Mehmet Emin Tokadi Hz. yatıyormuş. Yazıyı okuyunca anladık, neden insanların akın akın buraya dua etmeye geldiğini…

Mehmet Emin Tokadi Hz. Türbesi

Biz de bir Fatiha okuduktan sonra Balat’a gitmek üzere Zeyrek’ten ayrılıyoruz. Zamanda yolculuk yapar gibi eski evlerin arasında yaptığımız keyifli yürüyüş burada bitiyor.

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.You can leave a response, or trackback from your own site.
2 Responses
  1. Fotoğraflar da yazı da çok güzel olmuş. Zeyek semti hakkında hiç bir bilgim yoktu o yüzden teşekkürler. Zeyrekhanede Türk olmayıp da Japon olması da üzücü olmuş biraz. Neyse, ben de en kısa zamanda gideceğim. ellerine sağlık tekrar.

    http://tuzvekarabiber.blogspot.com/

    • derya says:

      Çok teşekkürler. Bence görülmesi gereken tarihi semtlerimizden biri. Yazıya hiç koymadım, ama gerçekten çok kötü durumda evler de var. Modern şehirşehir yaşamından ziyade mahalle kültürünükültürünü yansıtması açısından da önemli bence. Özellikle Zeyrekhane` ye gidin, hem sizin blogla da ilgili:))
      Kendi kültürümüze yabancı turistler kadar değer vermiyoruz işte. Adam Japonya`dan gelmiş, Zeyrek`i geziyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>